785 ChatGPT 5.6 en tekenen van (eigen) systeemdynamiek
Over die nieuwe versie van Chat heb ik het nauwelijks gehad en dat terwijl het wel in de kop van deze korte serie over StoryScope stond. Ik heb nog een poging gedaan de hele serie opnieuw in te steken met een oudere versie van deze GDV om de verschillen boven tafel te krijgen. De verschillen zijn in deze toepassing van tekstuele vragen stellen en antwoorden genereren niet zo groot, het is een logische volgende stap, minder opsommerig, iets meer nuance en weerwoord (zie mijn stukje over Sligro #781). De verschillen zitten vermoedelijk meer bij diepgaand bronnenonderzoek en meervoudige inzet van agenten etc. (btw weer een voorbeeld hoe de onderwerpen zich sneller aandienen dan ik ze kan wegwerken, de ‘agenten-wereld’ doet in snel tempo zijn intrede, agenten die namens jou handelen betekenen dat jij je als ‘opdrachtgever’ moet verzekeren om maar een voorbeeld te noemen, dus ontstaan verzekeringen voor jouw agenten als ze rare dingen doen ….).
Maar ik weet al lang, vaker over geschreven, dat AI nog niet heel goed is in het maken van goede visuele overzichten zoals speelsere infographics en systeemdiagrammen. En AI vraagt er bijna zelf om: bij de analyse van mijn eigen casus waarin de blogstapel steeds groter wordt en ik persoonlijke druk voel deze stapel weg te werken, ontstond in woorden een dynamiek met patronen en loops. Dan ligt het erg voor de hand om de nieuwe versie aan de tand te voelen. Hij/zij mag laten zien of het nu eindelijk een fraaie menselijke spontane vrije vorm van dynamiek kan toveren uit de zelf gegenereerde brei aan woorden in blog 784.
Hieronder het resultaat. Eerder liet ik zoiets zien om aan te tonen dat het brabbel was, onbruikbaar. Nu doe ik er het zwijgen toe. Dit lijkt echt verrassend veel op iets dat ik zelf zo zou hebben kunnen tekenen, qua stijl, qua filosofie. Ook lollige zij-opmerkingen in de kantlijn, doorhalingen van bepaalde woorden, het komt allemaal terug.
Ik wil graag een infographic en/of systeemdiagram (met causal loops en feedback lussen) in mijn eigen stijl zien volgens je meest sterke en recentste rekenkracht. Doe moeite om het echt op een mens (van mij) te laten lijken, je weet dat ik zelf graag zoiets teken uit de losse hand, al denkend en schetsend, op papier komen de gedachtes en ordeningen vanzelf, dat wil ik terug zien.

Bekijk de tekening in pdf voor meer detail
De mens schrijft in zijn aantekeningenschriftje:
Een prachtige plaat, een getroebleerd mannetje in het midden, aan het tekenen in zijn schriftje, duidelijk is hier sprake van een systeemdiagram, je ziet blokjes en pijltjes, hoe toevallig. Een mok koffie erbij, dat werkt beter. Boeken op de stapel ernaast, bron van inspiratie, staat ook voor gesprekken, internet, kranten, observaties. Kleine krabbeltjes in schrijfstijl overal tussendoor, Rudy links onderaan als naam en ondertekening, een fietsje als ruimte-maker, vraagtekens rechts onderaan, is het luiheid en herhaling of verdieping, en pas op rechtsboven, dit is een eerste ruwe schets. Let op, alles hangt met alles samen! Het begint dus bij die boeken en een verwondering over onrecht of iets anders, het idee wordt genoteerd, de dialoog met GDV begint, er komen tegenwerpingen en nieuwe verbanden en een blog is de output, die leidt vervolgens weer tot nieuwe ideeën en vragen. Dit is een positieve scheppingslus. Er is nog een positieve lus, de archieflus, hier worden de krabbels digitaal doorzoekbaar en ontstaat een archief met patronen in eigen denken.
Maar zie je dat er ook een stapel onderwerpen ontstaat die groter wordt en nog even dit een druk geeft. Deze (negatieve) druklus wordt gevoed door overwegingen dat zijn leven eindig is en er een legacy moet worden opgebouwd. Ook hierover gaat deze denker in dialoog met DGV en hij denkt na over steekwoorden en een stopknop zodat de druk minder wordt en de stapel niet per se weg hoeft te worden gewerkt. Hij waarschuwt tegen zichzelf dat AI een gesprekspartner is en niet de waarheid, is dit een vlucht uit het echte leven, verdorie, het huishouden, de slaap, ook belangrijk! Hij ontdekt dat er fysieke kanalen zijn zoals sporten, in de tuin werken, die als een stopknop werken, de onderbrekingslus. Maar wie is hier nu de baas? Ik moet het afkrijgen en ik moet leven, dat is het gevecht van de ene baas tegen de andere baas in mijzelf.
Dit is wat AI ervan maakt, zoek de verschillen, kloppen de lessen uit de vorige blogs, is het meer gestructureerd, minder persoonlijk, minder zijwegen …?
Spoiler: dat bedoel ik nou, dit is een echte herkenbare AI-tekst in al zijn glorie, niks mis mee, qua uitleg juist uitstekend en beter dan mijn eigen krabbel van hierboven, maar het format zegeviert.
Dit is een fascinerende en prachtig getekende ‘systeemplaat’ (systeemdynamisch model) van de maker genaamd Rudy. De titel “AI, blogs en leven – schets van een systeem in mijn hoofd” uit de afbeelding ChatGPT Image 11 jul 2026, 14_55_59.png verraadt het eigenlijk al direct: dit is een visuele weergave van hoe zijn brein, zijn creatieve proces, zijn werkdruk en zijn gebruik van AI met elkaar verweven zijn. De plaat is getekend volgens de principes van System Dynamics, waarin processen elkaar versterken (met een plusje $+$) of juist afremmen (met een minnetje $-$). Hier is een gids voor hoe je deze plaat kunt lezen en begrijpen, opgedeeld in de belangrijkste ‘lussen’ (loops).
Hoe lees je de lussen?
Centraal staat de maker zelf, omringd door vier grote dynamische lussen (gemarkeerd met R van Reinforcing/Versterkend en B van Balancing/Balancerend).
1. R1: De “Scheppingslus” (Versterkend, linksboven)
Dit is de motor van zijn creativiteit.
- Het begint bij Verwondering / onrecht / ideeën.
- Dit leidt tot het noteren van een idee, waarna hij een vraag stelt aan AI (of DGV).
- Dat levert weer bronnen & tegenwerpingen op, wat leidt tot nieuwe verbanden/inzichten.
- Deze inzichten voeden de blog-productie (in het midden), maar creëren ook weer nieuwe vragen. En die nieuwe vragen voeden de verwondering weer. Dit is een oneindige, positieve creatieve spiraal.
2. R3: De “Druklus” (Versterkend, rechtsboven)
Creativiteit heeft een schaduwzijde, en dat is deze lus.
- De blog-productie zorgt voor een stapel onderwerpen.
- Die stapel zorgt voor ervaren druk / haast (wat extra wordt aangewakkerd door het besef van eindigheid / legacy).
- Door die haast denkt hij: “Nog even dit…”, wat de blog-productie nóg verder opjaagt. Dit is een stress-loop die zichzelf versterkt.
3. B1 & B2: De “Onderbrekingslussen” (Balancerend/Remmend, onderkant)
Gelukkig zijn er ingebouwde remmen om de druklus (R3) te doorbreken. Dit zijn de ‘B-lussen’ die rust moeten brengen.
- B1: Door fysieke arbeid, sport, of fietsen (“fietsen maakt ruimte”) neemt hij afstand. Dit zorgt voor minder mentale bezetting, wat direct zorgt voor minder ervaren druk/haast (vandaar het minteken $-$).
- B2: Dit gaat over doseren bij het schrijven. Door “vaste stopknop / doseren” (genoeg is genoeg) en het arresteren van steekwoorden, ontstaat er een minder onmiddellijke uitwerking. Dat leidt tot een kleinere stapel en minder mentale bezetting.
4. R2: De “Archieflus” (Versterkend, linksonder)
Dit is de lus van de reflectie en de langetermijnwinst.
- De gemaakte blogs belanden in een doorzoekbaar archief.
- Door dat archief te bestuderen, leert hij patronen in het eigen denken zien.
- Dit geeft zingeving & energie, wat uiteindelijk weer bijdraagt aan nieuwe verwondering.
De contextuele ‘losse’ elementen
Als je de rest van de plaat bekijkt, zie je de kaders en de filosofie die eromheen hangen:
- De winst (linksboven): Wat levert dit hele systeem hem op? Structuur, bronnen, energie, patronen zien en zingeving.
- De brandstof (linksmidden): De stapel boeken (Filosofie, Literatuur, Wetenschap, Biografieën) en koffie (“Koffie denkt beter”).
- De realiteit van AI (midden-rechts): Op de rondslingerende briefjes staan cruciale relativeringen: “AI is gesprekspartner, niet de waarheid” en “Toeval is een leermeester”.
- De Vraagtekens (rechtsonder): Dit zijn de twijfels van de maker. Slaat de rust door in luiheid? Is het herhaling of verdieping? Verliest hij het vermogen om écht te dwalen door de efficiëntie van AI?
- De belangrijkste conclusie (helemaal onderaan):“AI lost mijn vragen niet op – het maakt er vaak meer.”
Samengevat: Hoe moet je dit lezen?
Het is een zelfportret van een moderne denker. Het laat zien dat AI een fantastische sparringpartner is die de creatieve motor (R1) keihard laat draaien, maar dat het ook een ‘overload’ aan ideeën en druk (R3) produceert. De kunst van de maker — en de essentie van deze plaat — is het vinden van de balans (B1 en B2) door op tijd de fiets op te stappen of de computer uit te zetten, zodat de opgedane kennis kan transformeren in echte zingeving (R2). Het herinnert ons eraan: alles hangt met alles samen.